Εκπαίδευση ενηλίκων: γιατί η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη συμμετοχή στην ΕΕ

Καθώς οι απαιτήσεις της αγοράς εργασίας αλλάζουν, η διά βίου μάθηση αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Ξένες γλώσσες, νέες τεχνολογίες και επαγγελματικές δεξιότητες αποτελούν μέρος μιας εκπαίδευσης που συνεχίζεται και μετά το σχολείο ή το πανεπιστήμιο. Πόσο συχνά, όμως, επιστρέφουν οι ενήλικες στη μάθηση;

Τα νέα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αποκαλύπτουν μια εντυπωσιακή διαφορά: στη Σουηδία, σχεδόν τέσσερις στους δέκα ενήλικες συμμετείχαν σε οργανωμένη εκπαίδευση ή κατάρτιση κατά τις τέσσερις εβδομάδες πριν από την έρευνα. Στην Ελλάδα, μόλις ένας στους είκοσι.

Γιατί η Ελλάδα καταγράφει τη χαμηλότερη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τι μας λένε πραγματικά αυτοί οι αριθμοί;

Εκπαίδευση ενηλίκων στην Ελλάδα: τι δείχνει η Eurostat

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύθηκαν στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, το 13,7% των Ευρωπαίων ηλικίας 25–64 ετών συμμετείχε σε τυπική ή μη τυπική εκπαίδευση κατά τις τέσσερις εβδομάδες πριν από την έρευνα του 2025.

Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 5,2%, καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση στην ΕΕ.

Συμμετοχή ενηλίκων ανά χώρα

• Σουηδία: 38,2%
• Δανία: 31,0%
• Φινλανδία: 28,1%
• Ευρωπαϊκή Ένωση: 13,7%
• Κροατία: 6,5%
• Βουλγαρία: 6,1%
• Ελλάδα: 5,2%

Πηγή: Eurostat, στοιχεία 2025. Ποσοστό ατόμων ηλικίας 25–64 ετών που συμμετείχαν σε εκπαίδευση ή κατάρτιση τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συμμετοχή αυξήθηκε από 10,1% το 2015 σε 13,7% το 2025. Οι σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών δείχνουν ότι η οργανωμένη μάθηση έχει πολύ διαφορετική παρουσία στην ενήλικη ζωή.

Τι σημαίνει το 5,2% για την Ελλάδα;

Ο δείκτης της Eurostat περιλαμβάνει την τυπική εκπαίδευση, όπως τις σπουδές σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, και τη μη τυπική εκπαίδευση, όπως τα οργανωμένα σεμινάρια και τα προγράμματα επιμόρφωσης.

Το 5,2% αφορά όσους συμμετείχαν σε τέτοιες δραστηριότητες κατά τις τέσσερις εβδομάδες πριν από την έρευνα. Δεν αποτυπώνει τη συνολική συμμετοχή στη διάρκεια ενός έτους ούτε την άτυπη, αυτοδίδακτη μάθηση.

Επομένως, η τελευταία θέση της Ελλάδας αφορά τη συμμετοχή στην οργανωμένη εκπαίδευση ενηλίκων και όχι το συνολικό μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού.

Γιατί οι ενήλικες δυσκολεύονται να συνεχίσουν τη μάθηση;

Η χαμηλή συμμετοχή στην εκπαίδευση ενηλίκων συνδέεται με ένα ευρύτερο ερώτημα: τι εμποδίζει τους ανθρώπους να συνεχίσουν να μαθαίνουν;

Σύμφωνα με την έκθεση Trends in Adult Learning του OECD (2025), η έλλειψη χρόνου λόγω επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο.

Στις χώρες που εξετάστηκαν, το 48% των ενηλίκων που αντιμετώπισαν εμπόδια συμμετοχής ανέφερε ως κυριότερη δυσκολία την έλλειψη χρόνου. Ακολουθούν η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατάλληλων προγραμμάτων (14%) και το κόστος (13%).

Τα ευρήματα αναδεικνύουν τις πρακτικές δυσκολίες της διά βίου μάθησης, χωρίς να εξηγούν από μόνα τους τη χαμηλή επίδοση της Ελλάδας.

Ο χρόνος ως βασικό εμπόδιο

Η εργασία και οι οικογενειακές υποχρεώσεις αφήνουν περιορισμένο χρόνο για εκπαίδευση. Η ευελιξία στο ωράριο και η δυνατότητα εξ αποστάσεως παρακολούθησης διευκολύνουν τη συμμετοχή.

Η πρόσβαση σε κατάλληλη εκπαίδευση

Η γεωγραφική απόσταση και η περιορισμένη διαθεσιμότητα προγραμμάτων επηρεάζουν τις επιλογές, ιδιαίτερα σε περιοχές με λιγότερες εκπαιδευτικές υποδομές.

Η μάθηση ως επαγγελματική επένδυση

Η βελτίωση των επαγγελματικών προοπτικών αποτελεί σημαντικό κίνητρο συμμετοχής, σύμφωνα με τον OECD. Ξένες γλώσσες, ψηφιακές δεξιότητες και εξειδικευμένες γνώσεις συνδέονται με συγκεκριμένες ανάγκες της σύγχρονης εργασίας.

Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει έμφαση στη διά βίου μάθηση;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο τη συμμετοχή τουλάχιστον 60% των ενηλίκων σε κατάρτιση κάθε χρόνο έως το 2030.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εκπαίδευση ενηλίκων ενισχύει την επαγγελματική ανάπτυξη, την απόκτηση νέων δεξιοτήτων και την προσαρμογή στις αλλαγές της αγοράς εργασίας.

Ο στόχος του 60% αφορά ετήσια συμμετοχή και επομένως δεν συγκρίνεται απευθείας με τον δείκτη τεσσάρων εβδομάδων της Eurostat που παρουσιάστηκε παραπάνω.

Η διά βίου μάθηση στην πράξη

Ένας επαγγελματίας που θέλει να βελτιώσει τα Αγγλικά του, ένας εργαζόμενος που χρειάζεται γνώσεις Excel ή κάποιος που ξεκινά προγραμματισμό έχουν διαφορετικούς στόχους, αλλά μια κοινή ανάγκη: να αποκτήσουν γνώσεις που θα αξιοποιήσουν στην πράξη.

Η εκπαίδευση ενηλίκων προσφέρει πολλές διαδρομές, από πανεπιστημιακές σπουδές και επαγγελματική κατάρτιση έως οργανωμένα σεμινάρια και εξατομικευμένη διδασκαλία.

Τα ιδιαίτερα μαθήματα για ενήλικες αποτελούν μία από αυτές τις επιλογές, επιτρέποντας την προσαρμογή του περιεχομένου, του επιπέδου και του ωραρίου στις ανάγκες κάθε εκπαιδευομένου.

Τι αναδεικνύει η θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη;

Η διαφορά ανάμεσα στο 5,2% της Ελλάδας και στο 13,7% της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτυπώνει μια σημαντική πρόκληση για τη συμμετοχή των ενηλίκων στην οργανωμένη μάθηση.

Η ενίσχυση αυτής της συμμετοχής συνδέεται με περισσότερες προσβάσιμες εκπαιδευτικές ευκαιρίες, ευέλικτες μορφές κατάρτισης και προγράμματα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εργασίας και της καθημερινής ζωής.

Το ουσιαστικό ζητούμενο για την Ελλάδα είναι να δημιουργηθούν συνθήκες ώστε η συνέχιση της εκπαίδευσης να αποτελεί μια ρεαλιστική επιλογή για περισσότερους ενήλικες, σε διαφορετικές ηλικίες και επαγγελματικά στάδια.

Δείτε ακόμη

• Ιδιαίτερα μαθήματα για ενήλικες: πώς να ξεκινήσετε και τι να επιλέξετε
• Ιδιαίτερα Αγγλικών για ενήλικες: οφέλη, πρόοδος και αποτελεσματική μάθηση
• Microcredentials: τι είναι, πότε έχουν αξία και πώς αναγνωρίζονται
• Online ή δια ζώσης ιδιαίτερα μαθήματα: πώς να επιλέξετε μορφή

Πηγές

1. Eurostat (2026). SDG 4: Adult learning on the rise in the EU. Δημοσίευση: 14 Σεπτεμβρίου 2026.
2. Eurostat (2026). Adult learning statistics. Statistics Explained, στοιχεία που εξήχθησαν τον Μάιο 2026.
3. OECD (2025). Trends in Adult Learning: New Data from the 2023 Survey of Adult Skills. OECD Publishing, Paris. DOI: 10.1787/ec0624a6-en.
4. European Commission. Adult learning initiatives. European Education Area.