Χρωστάω μαθήματα στο πανεπιστήμιο: στρατηγική για να τα περάσω

Τα χρωστούμενα μαθήματα μοιάζουν μεταξύ τους μόνο στη λίστα.

Σε ένα μπορεί να λείπουν δύο εβδομάδες σοβαρής επανάληψης. Σε άλλο, η δυσκολία βρίσκεται σε βασικές έννοιες που δεν κατακτήθηκαν ποτέ καλά. Κάποιο μπορεί να χάθηκε για λίγες μονάδες, ενώ κάποιο άλλο απαιτεί ουσιαστικά νέα προετοιμασία.

Γι’ αυτό η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο «πόσα μαθήματα χρωστάω;», αλλά ποιο ακριβώς πρόβλημα πρέπει να λυθεί σε καθένα και πόσο χρόνο αξίζει να επενδύσω τώρα.

Από αυτή τη διάγνωση ξεκινά μια στρατηγική που μπορεί πραγματικά να μειώσει τα χρωστούμενα, χωρίς κάθε εξεταστική να γίνεται άλλη μία προσπάθεια να χωρέσουν όλα μαζί.

Πριν ξαναδιαβάσετε ένα μάθημα, βρείτε γιατί δεν το περάσατε

Το «κόπηκα» περιγράφει το αποτέλεσμα. Δεν εξηγεί τι χρειάζεται να αλλάξει στην επόμενη προσπάθεια.

Πριν επιστρέψετε στις ίδιες σημειώσεις, εντοπίστε πού βρίσκεται το πρόβλημα:

• Κενό γνώσης: λείπουν βασικές έννοιες ή προαπαιτούμενες γνώσεις.
• Κενό εφαρμογής: κατανοείτε τη θεωρία, αλλά δυσκολεύεστε να τη χρησιμοποιήσετε σε άσκηση ή νέο πρόβλημα.
• Κενό ανάκλησης: η ύλη φαίνεται γνωστή όταν τη βλέπετε, αλλά δεν μπορείτε να την ανακαλέσετε χωρίς βοήθεια.
• Αναντιστοιχία με την εξέταση: η προετοιμασία σας δεν ανταποκρίθηκε σε αυτό που τελικά ζητήθηκε.
• Πρόβλημα εκτέλεσης: χάθηκαν μονάδες από κακή διαχείριση χρόνου, λανθασμένη ανάγνωση ή επαναλαμβανόμενα τεχνικά λάθη.

Η διάκριση αυτή καθορίζει το επόμενο βήμα. Αν το πρόβλημα είναι η εφαρμογή, ένα ακόμη διάβασμα των ίδιων σημειώσεων δύσκολα θα βοηθήσει. Αν λείπει η βάση, χρειάζεται πρώτα να καλυφθούν συγκεκριμένα κενά. Αν το πρόβλημα βρίσκεται στον τρόπο εξέτασης, πρέπει να αλλάξει η μορφή της προετοιμασίας.

Χρησιμοποιήστε παλιά θέματα για να βρείτε τι χρειάζεται δουλειά

Ένα παλιό γραπτό ή ένα προηγούμενο θέμα μπορεί να δείξει πολύ περισσότερα από τον βαθμό. Μπορεί να αποκαλύψει πού ακριβώς βρίσκεται η δυσκολία και πόσο έτοιμοι είστε για την επόμενη εξέταση.

Το Academic Resource Center του Duke University προτείνει την ανάλυση προηγούμενων εξετάσεων ώστε να εντοπίζονται το είδος των ερωτήσεων, το επίπεδο λεπτομέρειας που απαιτείται και οι λόγοι για τους οποίους χάθηκαν μονάδες.

Αν έχετε πρόσβαση στο προηγούμενο γραπτό σας, εξετάστε τα λάθη: δεν γνωρίζατε την έννοια, δυσκολευτήκατε να την εφαρμόσετε, κάνατε τεχνικό λάθος ή δεν διαχειριστήκατε σωστά τον χρόνο;

Ακόμη και χωρίς το παλιό γραπτό, ένα προηγούμενο θέμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αρχή της προετοιμασίας ως σύντομο διαγνωστικό τεστ. Το Learning Strategies Center του Cornell University προτείνει τη χρήση practice exams τόσο στην αρχή όσο και αργότερα στην προετοιμασία.

Το ζητούμενο είναι να απαντήσετε σε δύο ερωτήσεις: πού ακριβώς βρίσκονται τα κενά και πόσο μεγάλη είναι η απόσταση από το επίπεδο που χρειάζεται για να περάσετε;

Στοχευμένη επανάληψη ή επιστροφή στη βάση;

Το κρίσιμο είναι να ξεχωρίσετε αν το μάθημα έχει λίγα συγκεκριμένα αδύναμα σημεία ή αν η δυσκολία ξεκινά από βασικές έννοιες πάνω στις οποίες στηρίζεται μεγάλο μέρος της ύλης.

Όταν αρκεί στοχευμένη επανάληψη

Έχει νόημα όταν μπορείτε ήδη να εξηγήσετε τις βασικές έννοιες, να λύσετε αντιπροσωπευτικές ασκήσεις και τα λάθη σας συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένα κεφάλαια ή τύπους προβλημάτων.

Τότε περισσότερη αξία έχει η δουλειά πάνω σε:

• συγκεκριμένα κενά,
• δύσκολους τύπους ασκήσεων,
• παλιά θέματα,
• εφαρμογή χωρίς βοήθεια,
• λάθη που επαναλαμβάνονται.

Όταν χρειάζεται επιστροφή στη βάση

Η εικόνα αλλάζει όταν η δυσκολία εμφανίζεται σε πολλά διαφορετικά σημεία και τα λάθη έχουν κοινή αιτία.

Αν, για παράδειγμα, σε ένα μάθημα Στατιστικής δεν είναι σαφές τι εκφράζει μια πιθανότητα, μια κατανομή ή μια υπόθεση ελέγχου, περισσότερα λυμένα παραδείγματα μπορεί να αυξήσουν την εξοικείωση χωρίς να διορθώσουν τη βασική αδυναμία.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, λίγος χρόνος στη σωστή προαπαιτούμενη έννοια μπορεί να αποδώσει περισσότερο από πολλές ώρες πάνω σε πιο προχωρημένη ύλη.

Ποιο χρωστούμενο αξίζει περισσότερο τον χρόνο σας;

Όταν ο χρόνος δεν επαρκεί για όλα, η επιλογή μαθημάτων έχει σημασία όσο και η ίδια η μελέτη.

Για κάθε χρωστούμενο, εξετάστε τέσσερα πράγματα:

• Πόσο κοντά βρίσκομαι ήδη στο επίπεδο επιτυχίας;
• Πόση δουλειά χρειάζεται για να αυξηθεί ουσιαστικά η πιθανότητα να το περάσω;
• Πόσο σημαντικό είναι για τη συνέχεια των σπουδών μου; Είναι προαπαιτούμενο ή επηρεάζει επόμενα μαθήματα;
• Τι θα αφήσω πίσω αν του δώσω αυτόν τον χρόνο;

Ένα μάθημα στο οποίο έχετε κοπεί με 4,5, γνωρίζετε ήδη το μεγαλύτερο μέρος της ύλης και έχετε εντοπίσει συγκεκριμένες αδυναμίες μπορεί να είναι πιο ώριμη επιλογή για την επόμενη εξεταστική από ένα μάθημα που χρειάζεται ουσιαστικά να ξεκινήσει από την αρχή.

Η λογική όμως δεν είναι «διαλέγω τα εύκολα». Ένα δύσκολο προαπαιτούμενο μπορεί να αξίζει περισσότερο από δύο ευκολότερα μαθήματα επιλογής, επειδή ξεκλειδώνει τη συνέχεια των σπουδών.

Η καλύτερη επιλογή βρίσκεται συνήθως στη συνάντηση δύο πραγμάτων: ρεαλιστικής πιθανότητας επιτυχίας και στρατηγικής σημασίας του μαθήματος για το πτυχίο.

Αν κόβεστε ξανά στο ίδιο μάθημα, αλλάξτε κάτι συγκεκριμένο

Ένα μάθημα που έχει δοθεί δύο ή τρεις φορές αξίζει ξεχωριστή ανάλυση. Περισσότερες ώρες με την ίδια μέθοδο δεν εγγυώνται διαφορετικό αποτέλεσμα.

Ρωτήστε:

• Τι έκανα διαφορετικά ανάμεσα στις προηγούμενες προσπάθειες;
• Σε ποιους τύπους ερωτήσεων χάνω επανειλημμένα μονάδες;
• Έχω κενό γνώσης ή πρόβλημα εφαρμογής;
• Η στρατηγική μου αντιστοιχεί στον τρόπο εξέτασης;
• Μελετώ ενεργά ή κυρίως αναγνωρίζω πληροφορίες στις σημειώσεις;

Η ικανότητα να αξιολογούμε τι γνωρίζουμε και αν η στρατηγική μελέτης μας λειτουργεί αποτελεί βασικό μέρος της μεταγνώσης. Σχετική έρευνα σε φοιτητές, δημοσιευμένη στο Memory & Cognition, έχει εξετάσει τη σχέση μεταγνωστικών στρατηγικών, πρακτικών μελέτης και επίδοσης στις εξετάσεις.

Προστατεύστε το τρέχον εξάμηνο από τα παλιά χρέη

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι να χρωστάτε τέσσερα μαθήματα. Είναι να προσπαθείτε να περάσετε και τα τέσσερα με τρόπο που δημιουργεί νέα χρωστούμενα.

Γι’ αυτό χρειάζονται όρια. Επιλέξτε εκείνα που αξίζουν πραγματικά σοβαρή προετοιμασία και παράλληλα διατηρήστε σταθερή επαφή με τα μαθήματα του τρέχοντος εξαμήνου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, δύο παλιά μαθήματα με ουσιαστική προετοιμασία είναι καλύτερη επιλογή από πέντε που απορροφούν όλο τον διαθέσιμο χρόνο.

Πότε είναι λογικό να αφήσετε ένα μάθημα για αργότερα;

Η μεταφορά ενός μαθήματος σε επόμενη εξεταστική μπορεί να είναι σωστή επιλογή όταν η πιθανότητα επιτυχίας είναι χαμηλή και ο χρόνος που απαιτεί θα αποδυναμώσει ισχυρότερες προτεραιότητες.

Αξίζει να το εξετάσετε όταν:

• χρειάζεται ουσιαστικά μελέτη από την αρχή και ο διαθέσιμος χρόνος δεν επαρκεί,
• συμπίπτει με μαθήματα στα οποία βρίσκεστε ήδη πολύ κοντά στην επιτυχία,
• η προετοιμασία του θα αφήσει πίσω βασικά μαθήματα του τρέχοντος εξαμήνου,
• λείπουν προαπαιτούμενες γνώσεις που χρειάζεται πρώτα να ενισχυθούν.

Πριν αποφασίσετε, ελέγξτε και τον κανονισμό σπουδών: προαπαιτούμενα, όρια φοίτησης και πόσο συχνά εξετάζεται το συγκεκριμένο μάθημα.

Πότε έχει νόημα η εξατομικευμένη βοήθεια;

Το ιδιαίτερο μάθημα έχει μεγαλύτερη αξία όταν λύνει μια συγκεκριμένη δυσκολία και δεν αντικαθιστά την προσωπική μελέτη.

Μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν:

• έχετε κοπεί επανειλημμένα και δεν μπορείτε να εντοπίσετε την αιτία,
• υπάρχει συγκεκριμένο κενό από προαπαιτούμενο μάθημα,
• κατανοείτε τη θεωρία αλλά δυσκολεύεστε να λύσετε τις ασκήσεις,
• χρειάζεστε feedback στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζετε τα προβλήματα,
• θέλετε να χαρτογραφήσετε γρήγορα τι γνωρίζετε και τι χρειάζεται δουλειά.

Ο καθηγητής μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση και στη στοχευμένη εξάσκηση. Η προσωπική δουλειά ανάμεσα στα μαθήματα παραμένει απαραίτητη, επειδή εκεί φαίνεται αν η γνώση μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί χωρίς υποστήριξη.

Ο στόχος είναι να μειώνονται σταδιακά τα χρωστούμενα

Η πρόοδος δεν φαίνεται από το πόσα μαθήματα αποφασίσατε να δώσετε, αλλά από το αν οι επιλογές σας αυξάνουν την πιθανότητα επιτυχίας και μειώνουν σταθερά όσα μένουν πίσω.

Ένα καλό πλάνο μπορεί να περιλαμβάνει λιγότερα μαθήματα από όσα αρχικά θέλατε. Αν όμως έχουν επιλεγεί σωστά, η προετοιμασία εστιάζει εκεί όπου υπάρχει πραγματική πιθανότητα προόδου και το τρέχον εξάμηνο παραμένει λειτουργικό.

Αν χρειάζεστε στοχευμένη υποστήριξη σε συγκεκριμένο πανεπιστημιακό μάθημα, στο idietera.gr μπορείτε να βρείτε καθηγητές για πανεπιστημιακά μαθήματα και να οργανώσετε την προετοιμασία σας γύρω από τις συγκεκριμένες δυσκολίες του μαθήματος.

Δείτε ακόμη

• Πώς να περάσετε την εξεταστική: αποτελεσματικές στρατηγικές μελέτης για φοιτητές
• Αποτελεσματική μελέτη στο πανεπιστήμιο: στρατηγικές που μειώνουν το άγχος και αυξάνουν τις επιδόσεις
• Οργάνωση μελέτης στο πανεπιστήμιο: πρόγραμμα, σύστημα και στρατηγική
• Τι αλλάζει πραγματικά από το σχολείο στο πανεπιστήμιο

Πηγές

• Duke University Academic Resource Center – How Do I Use Past Exams? 
• Cornell University Learning Strategies Center – What To Do With Practice Exams 
• Memory & Cognition – Metacognitive study strategies in a college course and their relation to exam performance